Μέχρι σήμερα οι γυναίκες που επιθυμούν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους κατόπιν χημειοθεραπείας ή/και ραδιοθεραπείας είχαν δυο επιλογές: την κατάψυξη ωαρίων ή την κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού πριν τη θεραπεία τους.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου οι παραπάνω επιλογές ελλοχεύουν κινδύνους, όπως είναι η επανεισαγωγή καρκινικών κυττάρων στο σύστημα της ασθενούς από την μεταμόσχευση πάσχοντος ωοθηκικού ιστού ή η αδυναμία κατάψυξης ωαρίων λόγω της αδυναμίας διέγερσης των ωοθηκών μιας καρκινοπαθούς ασθενούς με ορμόνες.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα (McLaughlin et al., 2018, Mol. Hum. Reprod.), έρχεται να προσθέσει μια τρίτη επιλογή που μέχρι σήμερα είχε θεωρητικά μόνο αναπτυχθεί στον άνθρωπο: την δημιουργία ώριμων ωαρίων στο εργαστήριο in vitro προερχόμενα από πρόδρομα ωοθυλάκια της ίδιας της ασθενούς (In Vitro Growth-IVG).
Η διαδικασία περιλαμβάνει τέσσερα βήματα: 1) την απόψυξη και καλλιέργεια τμήματος ωοθηκικού ιστού της ασθενούς, 2) την περεταίρω καλλιέργεια των δευτερογενών ωοθυλακίων που προκύπτουν, 3) την απομόνωση συμπλόκων νεφελωδών/ωοκυττάρων (COC) από τα δευτερογενή ωοθυλάκια και 4) την in vitro ωρίμανση των τελευταίων σε ώριμα ωάρια μετάφασης ΙΙ.
Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό των ώριμων ωαρίων που προέκυψαν από την μελέτη των ερευνητών ήταν σχετικά μικρό, (9/32 ή 28%), η εν λόγω τεχνική αποτελεί μια πρώτη απόδειξη του θεωρητικού σχεδιασμού ότι η in vitro παραγωγή ώριμων ωαρίων είναι εφικτή στο εμβρυολογικό εργαστήριο.
Με την τελειοποίηση της μεθόδου μελλοντικά, θα καταστεί δυνατή η προσθήκη της στη «φαρέτρα» του κλινικού εμβρυολόγου για την διατήρηση της γονιμότητας γυναικών που υποβάλλονται σε αντικαρκινικές θεραπείες που επηρεάζουν τη γονιμότητά τους και η μελλοντική τους θεραπεία με εξωσωματική γονιμοποίηση.

Dr. Κωνσταντίνος Α. Οικονόμου MSc, PhD, CCE
Consultant Κλινικός Εμβρυολόγος
Εμβρυογένεσις Μ.Ι.Υ.Α.